Ocena ryzyka zawodowego, a zdarzenia potencjalnie wypadkowe

Proces szacowania ryzyka zawodowego podczas wykonywania przez pracownika poszczególnych czynności wymaga od oceniających posiadania niezbędnej wiedzy dotyczącej występujących lub mogących wystąpić zagrożeń w miejscach wykonywania pracy.

Wiedza ta powinna wynikać z udokumentowanych informacji dotyczących tego:

  • co się dzieje obecnie oraz
  • co zdarzyło się w przeszłości

w zakresie bhp. Jednym ze źródeł takich informacji jest analiza wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz tzw. prawie wypadków, czyli zdarzeń potencjalnie wypadkowych.

W zakładach pracy o niewielkiej liczbie wypadków przy pracy brak jest informacji (lub jest ich niewiele) o zdarzeniach wypadkowych. Jeżeli jednak można zidentyfikować zagrożenia i następnie oszacować potencjalne skutki zdarzenia, to wielką trudność sprawia określenie prawdopodobieństwa jego wystąpienia. Dlatego z reguły szacuje się prawdopodobieństwo na bardzo niskim poziomie, stąd ryzyko też pozostaje małe czy bardzo małe, ale zawsze akceptowalne. Skutkiem jest stwierdzenie: „nie ma potrzeby podejmowania działań prewencyjnych”. Taki sposób postępowania doprowadzić może do zadowolenia z poziomu bezpieczeństwa w zakładzie i uśpienia czujności w tym zakresie.

Rejestracja i analiza zdarzeń potencjalnie wypadkowych pokazuje rzeczywisty poziom ryzyka zawodowego – zawsze je podniesie i da impuls do wprowadzania działań prewencyjnych w tych miejscach, które działań takich faktycznie potrzebują.

Brak informacji o występowaniu zdarzeń potencjalnie wypadkowych powoduje również, że:

  • nie ma mocnych merytorycznych podstaw do opracowania planu poprawy warunków bhp, a
  • okresowa analiza stanu bhp w zakładzie pracy jest bardzo ogólnikowa i spłycona.

W celu otrzymania rzetelnych informacji o potencjalnych zagrożeniach i związanym z nimi ryzyku zawodowym należy, oprócz oceny stanowisk pracy, przeanalizować (określić przyczyny ich zaistnienia): wypadki, zdarzenia potencjalnie wypadkowe oraz awarie.

Każde zagrożenie może stanowić w określonych, sprzyjających okolicznościach, bezpośrednią przyczynę:

  • wypadku śmiertelnego,
  • wypadku ciężkiego,
  • wypadku powodującego czasową niezdolność do pracy lub
  • choroby zawodowej,

a co za tym idzie wpływa na wielkość ryzyka zawodowego będącego przecież funkcją rozmiaru strat i prawdopodobieństwa zaistnienia zdarzenia.

 

Przykład

Nieuwzględnianie w ocenie ryzyka zawodowego zaistniałych w zakładzie zdarzeń potencjalnie wypadkowych może skutkować taką jego oceną, w której ryzyko zawodowe związane z zagrożeniem uderzeniem spadającym przedmiotem podczas sprzątania szaf z dokumentacją jest jednakowe z poziomem ryzyka tego samego zagrożenia u robotnika wykonującego prace transportowe z użyciem suwnicy (w każdym z ww. przypadków nie zanotowano jeszcze w zakładzie wypadku przy pracy). Sytuacja taka nie miałyby miejsca, gdyby w firmie prowadzono (we wszystkich jej wydziałach) obowiązek ewidencjonowania i analizowania zdarzeń potencjalnie wypadkowych.

Summary